อุณหภูมิร่างกายปกติกี่องศาเซลเซียส มีวิธีวัดอุณหภูมิอย่างไรบ้าง

อุณหภูมิร่างกายปกติ

อุณหภูมิร่างกายปกติเป็นตัวบ่งบอกว่าร่างกายสามารถทำงานได้อย่างปกติ แต่ถ้าหากอุณหภูมิร่างกายต่ำหรือสูงมากเกินไป นั่นอาจเป็นสัญญาณแจ้งเตือนว่าร่างกายอาจกำลังเผชิญกับความผิดปกติบางอย่างอยู่ แล้วอุณหภูมิร่างกายปกติอยู่ที่เท่าไร? อุณหภูมิเท่าไหร่ถึงมีไข้? บทความนี้จะมาไขข้อสงสัยเหล่านี้พร้อมแนะนำวิธีวัดอุณหภูมิร่างกายอย่างถูกวิธี


Key Takeaway

  • อุณหภูมิปกติของร่างกายแต่ละคนจะแตกต่างตามปัจจัยต่าง ๆ เช่น อายุ รูปร่าง เพศ และสามารถเปลี่ยนแปลงตามสภาพแวดล้อม
  • การวัดอุณหภูมิร่างกายตามตำแหน่งที่วัดแบ่งเป็น 2 รูปแบบ คือ การวัดอุณหภูมิผิวหนัง และการวัดอุณหภูมิในร่างกาย
  • อุณหภูมิร่างกายปกติเฉลี่ยอยู่ที่ 36.5 – 37.5 องศาเซลเซียส ผู้สูงอายุมักจะมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าช่วงวัยเด็กหรือผู้ใหญ่
  • วิธีวัดอุณหภูมิร่างกายที่นิยมใช้ ได้แก่ การนำเทอร์โมมิเตอร์มาวัดที่หน้าผาก ช่องหู ช่องปาก รักแร้ และทวารหนัก

สารบัญบทความ


อุณหภูมิร่างกายคืออะไร?

อุณหภูมิร่างกายคือ

อุณหภูมิร่างกาย หรือ Body Temperature คือระดับความร้อนของร่างกาย ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงตามปัจจัยต่าง ๆ ทั้งจากร่างกาย สภาพแวดล้อม และการใช้ชีวิตประจำวัน โดยมีสมองส่วนไฮโปทาลาลัส (Hypothalamus) ทำหน้าที่ควบคุมและปรับอุณหภูมิของร่างกายให้อยู่ในระดับที่สมดุล เพื่อให้ระดับอุณหภูมิร่างกายปกติ และทำให้ระบบต่าง ๆ สามารถทำงานได้อย่างเหมาะสม


อุณหภูมิร่างกายมีกี่แบบ?

การวัดว่าอุณหภูมิร่างกายปกติหรือไม่ สามารถแบ่งวิธีการวัดอุณหภูมิออกเป็น 2 แบบ ดังนี้

  • อุณหภูมิผิว (Surface Temperature) คือการวัดอุณหภูมิร่างกายผ่านการสัมผัสผิวบริเวณต่าง ๆ เช่น รักแร้ หน้าผาก ซึ่งจะช่วยวัดอุณหภูมิได้อย่างรวดเร็ว แต่มีโอกาสคลาดเคลื่อนง่าย
  • อุณหภูมิในร่างกาย (Core Temperature) คือการนำอุปกรณ์วัดไข้มาสัมผัสอวัยวะในร่างกาย เช่น ช่องปาก ช่องคอ เยื่อแก้วหู ทวารหนัก ช่องท้อง ซึ่งจะช่วยวัดอุณหภูมิร่างกายได้อย่างแม่นยำ

อุณหภูมิร่างกายในแต่ละช่วงอายุควรอยู่ที่เท่าไหร่?

อุณหภูมิร่างกายปกติของมนุษย์เฉลี่ยอยู่ที่ 36.5 – 37.5 องศาเซลเซียส โดยในแต่ละช่วงวัยมีระดับอุณหภูมิร่างกายปกติต่างกัน ดังนี้

  • วัยทารก/วัยเด็ก : ประมาณ 36.6 – 37.2 องศาเซลเซียส
  • วัยผู้ใหญ่ : ประมาณ 36.1 – 37.2 องศาเซลเซียส
  • วัยสูงอายุ (อายุ 65 ปีขึ้นไป) : ประมาณ 36.0 – 36.5 องศาเซลเซียส

วิธีวัดอุณหภูมิร่างกายปกติต้องทำอย่างไร?

วัดอุณหภูมิร่างกาย

วิธีวัดอุณหภูมิร่างกายหรือวัดไข้นั้นแตกต่างกันตามตำแหน่งที่วัดอุณหภูมิ ในที่นี้จะมาแนะนำวิธีที่นิยมใช้วัดอุณหภูมิร่างกายปกติ ดังนี้

  • การวัดอุณหภูมิที่หน้าผาก : นำเทอร์โมมิเตอร์มาจ่อที่หน้าผาก แล้วรอจนกว่าเครื่องจะแสดงผล
  • การวัดอุณหภูมิที่ช่องปาก : นำเทอร์โมมิเตอร์มาวางไว้ที่ใต้ลิ้นจนกว่าเครื่องจะส่งสัญญาณ
  • การวัดอุณหภูมิที่หู : นำเทอร์โมมิเตอร์มาสอดเข้าที่ช่องหูและรอจนกว่าเครื่องจะส่งสัญญาณ
  • การวัดอุณหภูมิที่รักแร้ : นำเทอร์โมมิเตอร์มาเหน็บที่รักแร้แล้วรอจนกว่าเครื่องจะส่งสัญญาณ
  • การวัดอุณหภูมิที่ทวารหนัก : นำเทอร์โมมิเตอร์มาสอดเข้ารูทวารหนักแล้วรอจนกว่าเครื่องจะส่งเสียง (มักใช้วิธีนี้ในการวัดไข้ทารกและเด็กเล็ก)

ปัจจัยอะไรบ้างที่ส่งผลให้อุณหภูมิร่างกายเปลี่ยนแปลง?

ในหนึ่งวัน อุณหภูมิร่างกายปกติของมนุษย์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา โดยมีปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงดังนี้

  • ช่วงวัยอายุ : ในกลุ่มผู้สูงอายุจะมีอุณหภูมิร่างกายต่ำกว่าช่วงวัยอื่น เพราะในร่างกายมีปริมาณชั้นไขมันใต้ผิวน้อย
  • เพศ : อุณหภูมิร่างกายผู้หญิงเปลี่ยนแปลงบ่อยกว่าผู้ชาย เมื่อมีประจำเดือน อุณหภูมิร่างกายอาจสูงกว่าอุณหภูมิคนปกติ 0.3 – 0.5 องศาเซลเซียส
  • รูปร่าง : ผู้ที่มีน้ำหนักเยอะหรือมีไขมันสะสมในร่างกายสูง มักมีอุณหภูมิร่างกายสูงกว่าผู้ที่มีน้ำหนักน้อย
  • กิจกรรม : การทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงอย่างออกกำลังกาย จะทำให้ร่างกายเกิดการเผาผลาญพลังงาน ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น
  • อาหาร : การทานอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มร้อนจะทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น การทานอาหารหรือดื่มเครื่องดื่มเย็นจะทำให้อุณหภูมิร่างกายต่ำลง
  • สภาพแวดล้อม : การอยู่ในสถานที่ที่มีอากาศร้อน เช่น กลางแจ้ง ห้องซาวน่า ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น หรือถ้าอยู่ในห้องแอร์หรือสถานที่มีอากาศเย็นจะทำให้อุณหภูมิร่างกายต่ำลง
  • สาเหตุอื่น ๆ : การดื่มแอลกอฮอล์ การใช้ยา หรืออาการป่วย ส่งผลให้อุณหภูมิของร่างกายเปลี่ยนแปลง

FAQ: คำถามที่พบบ่อย

โรคอะไรบ้างที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิร่างกาย

โรคที่ทำให้อุณหภูมิร่างกายสูงขึ้น เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 ทำให้ผู้ใหญ่และเด็กไข้สูง รวมถึงอาการติดเชื้อ โรคทางระบบประสาท และโรคที่ทำให้สมองส่วนไฮโปทาลามัสทำงานบกพร่อง

อุณหภูมิร่างกาย 37.5 องศา มีไข้ ถือว่าอันตรายไหม?

อุณหภูมิ 37.5 องศา อยู่ในเกณฑ์ที่เริ่มมีไข้ต่ำ แต่ยังอยู่ในระดับที่ไม่อันตราย สามารถดูแลตนเองเบื้องต้น เช่น เช็ดตัว ทานยา นอนหลับพักผ่อน เพื่อลดอุณหภูมิร่างกายให้อยู่ในระดับปกติ


ยาลดไข้เด็ก Lotemp จาก Biopharm รักษาอุณหภูมิร่างกายปกติให้ลูก

โดยทั่วไปแล้วอุณหภูมิร่างกายปกติของมนุษย์แตกต่างกันตามช่วงอายุ สภาพร่างกาย และอุณหภูมิร่างกายมีโอกาสเปลี่ยนแปลงตามสภาพแวดล้อม การทำกิจกรรม พฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ ถ้าหากวัดอุณหภูมิลูกแล้วเกิน 37.5 องศาเซลเซียส สามารถซื้อยาลดไข้เด็ก Lotemp จาก Biopharm ซึ่งเป็นยาน้ำแขวนตะกอนสำหรับเด็กที่มีหลายขนาดและหลายรสชาติให้เลือก เช่น ส้ม สตรอเบอรี่ หรือบับเบิ้ลกัม เด็ก ๆ ทานง่าย ตัวยามีส่วนผสมของพาราเซตามอล ช่วยบรรเทาอาการไข้และตัวร้อน ให้อุณหภูมิร่างกายกลับมาเป็นปกติ