วิตามินบี 12 สำคัญกับผู้สูงอายุอย่างไร? จะเพิ่มวิตามินบี 12 ต้องกินอะไรบ้าง
คุณเคยรู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าปกติ หรือมีอาการขี้หลงขี้ลืมบ่อย ๆ ไหม? สำหรับผู้สูงอายุ อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่เรื่องของวัย แต่เป็นสัญญาณของภาวะขาดวิตามินบี 12 หลายคนไม่ทันระวังกัน
วิตามินบี 12 เป็นสารอาหารสำคัญที่ช่วยสร้างพลังงาน บำรุงระบบประสาทและสมอง แต่เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายดูดซึมวิตามินชนิดนี้ได้น้อยลง แม้จะรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ก็ตาม แล้วแบบนี้ ผู้สูงอายุจะป้องกันภาวะขาดวิตามินบี 12 ได้อย่างไร? มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิตามินบี 12 กันให้มาก
สารบัญบทความ
- วิตามินบี 12 คืออะไร
- วิตามินบี 12 หาได้จากอะไรบ้าง?
- จะเกิดอะไรขึ้น เมื่อร่างกายขาดวิตามินบี 12
- สาเหตุของการขาดวิตามินบี 12
- วิตามินบี 12 รักษาให้หายได้
วิตามินบี 12 คืออะไร
วิตามินบี 12 (Vitamin B12) หรือโคบาลามิน (Cobalamin) คือ หนึ่งในวิตามินชนิดที่ละลายในน้ำ มีบทบาทสำคัญต่อร่างกาย โดยเฉพาะในเรื่องของระบบประสาทและสมอง การสร้างเม็ดเลือดแดง การสร้างสารพันธุกรรมดีเอ็นเอ และการผลิตพลังงาน ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์วิตามินบี 12 ได้เอง ต้องได้รับจากอาหารหรืออาหารเสริมเป็นหลัก
วิตามินบี 12 หาได้จากอะไรบ้าง?
สำหรับหลายคนอยากรู้ว่าวิตามินบี 12 มีแหล่งอาหารได้จากที่ใดบ้าง บทความนี้เรารวมอาหารที่มีวิตามินบี 12 มาให้แล้ว
- เนื้อสัตว์ เช่น เนื้อวัว (โดยเฉพาะตับวัวซึ่งมีวิตามินบี 12 สูงมาก) เนื้อหมู และปลา
- ซีเรียลอาหารเช้า เช่น กราโนล่า ซีเรียลโฮลเกรน และธัญพืชเต็มเมล็ด
- ผลิตภัณฑ์จากนมและไข่
- นมถั่วเหลืองหรือน้ำนมข้าวกล้อง
- โยเกิร์ตพืชผสมวิตามินบี 12
- ผลิตภัณฑ์อาหารเสริมวิตามินบี 12
จะเกิดอะไรขึ้น เมื่อร่างกายขาดวิตามินบี 12
วิตามินบี 12 มีประโยชน์มากมายและมีบทบาทสำคัญในหลายระบบของร่างกาย ตั้งแต่การสร้างพลังงาน ไปจนถึงสร้างเซลล์ในระบบประสาท หากร่างกายได้รับวิตามินบี 12 ไม่เพียงพอ หรือการขาดวิตามินบี 12 อาจเกิดอาการที่ส่งผลเสียต่อระบบต่าง ๆ ในร่างกาย
- ภาวะสมองเสื่อม : เมื่อร่างกายขาดวิตามินบี 12 อย่างรุนแรงและต่อเนื่อง อาจส่งผลกระทบต่อระบบประสาทและสมอง ทำให้เกิดปัญหาด้านความรู้ความเข้าใจ เช่น ความจำเสื่อม สับสน ความจำแย่ลง หรือมีปัญหาในการใช้เหตุผล
- โรคหัวใจและหลอดเลือด : วิตามินบี 12 สัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของระดับ โฮโมซิสเตอีน (homocysteine) ในเลือด ซึ่งเป็นกรดอะมิโนชนิดหนึ่งที่ช่วยในการเปลี่ยนโฮโมซิสเตอีนให้เป็นสารอื่น ๆ ที่ร่างกายต้องการ เมื่อขาดวิตามินบี 12 กระบวนการนี้จะทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้ระดับโฮโมซิสเตอีนสูงขึ้น จนเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคหัวใจขาดเลือด โรคเส้นเลือดแดงแข็งที่จะนำไปสู่โรคความดันสูงได้
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง : วิตามินบี 12 สรรพคุณสำคัญในการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดงที่แข็งแรง ซึ่งทำหน้าที่ในการนำพาออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย หากขาดวิตามินบี 12 จะมีอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยล้า ไม่มีแรง เนื่องจากเนื้อเยื่อและอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ
- โลหิตจาง : มีอาการซีดจากภาวะโลหิตจาง หรือมีอาการตัวเหลือง เช่น ภาวะขาดวิตามินบี 12 เป็นสาเหตุหนึ่งของโรคโลหิตจางชนิดเม็ดเลือดแดงใหญ่ผิดปกติ (Megaloblastic Anemia) ซึ่งร่างกายไม่สามารถสร้างเม็ดเลือดแดงที่สมบูรณ์และมีจำนวนเพียงพอได้ ทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
อ่านเนื้อหาที่คุณอาจสนใจเพิ่มเติม: วิตามินบำรุงสมอง
สาเหตุของการขาดวิตามินบี 12
อย่างที่ทราบกันไปแล้วว่าวิตามินบี 12 ได้จากอะไรบ้าง ซึ่งจะเก็นได้ว่าวิตามินบี 12 ไม่มีอยู่ในพืชผัก ส่วนมาจะอยู่ในเนื้อสัตว์เป็นหลัก ทำให้ผู้ที่ทานวีแกนหรือมังสวิรัติเป็นประจำมีความเสี่ยงที่จะได้รับวิตามินชนิดนี้ไม่เพียงพอ รวมถึงผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับการดูดซึมสารอาหารในร่างกายก็มีแนวโน้มที่จะขาดวิตามินบี 12 ได้ง่ายเช่นกัน นอกจากนี้ยังสาเหตุอื่น ๆ อีก เช่น
- การใช้ยาลดกรดเป็นเวลานาน
- ภาวะกระเพาะอาหารอักเสบและเซลล์ผนังกระเพาะอาหารฝ่อ
- เป็นโรคเกี่ยวกับลำไส้เล็ก หรือมีแบคทีเรียเจริญผิดปกติในลำไส้เล็ก
- ติดเชื้อ Helicobacter pylori (H. pylori) ในกระเพาะอาหาร
- การทำงานของตับอ่อนผิดปกติ
- การใช้ยาเบาหวานบางชนิด เช่น Metformin
- เคยผ่านการผ่าตัดกระเพาะอาหารหรือลำไส้บางส่วนออกไป
โดยปกติร่างกายของคนเราสามารถสะสมวิตามินบี 12 ได้มากถึง 1,000-2,000 เท่าของปริมาณที่บริโภคต่อวัน โดยวิตามินส่วนใหญ่จะเก็บไว้ที่ตับ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ว่าทำไมอาการของการขาดวิตามินบี 12 จึงมักจะค่อย ๆ ปรากฏขึ้นอย่างช้า ๆ และอาจใช้เวลานานหลายปีกว่าจะเห็นอาการชัดเจน
วิตามินบี 12 รักษาให้หายได้
วิตามินบี 12 ที่ร่างกายขาดไปนั้น สามารถรักษาได้ โดยวิธีการรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของการขาดวิตามิน หากเป็นการขาดเนื่องจากการบริโภคไม่เพียงพอ การปรับเปลี่ยนการทานอาหารที่มีวิตามินบี 12 ให้มากขึ้ นเช่น เนื้อสัตว์ นมถั่วเหลือง หรือทานวิตามินบี 12 ที่เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
และใครที่ร่างกายดูดซึมสารอาหารไม่ดีจนมีอาการ เหน็บชา ปลายประสาทอักเสบ หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง การเสริมด้วย VIBEE ยาบำรุงปลายประสาทสูตรวิตามินบีรวม สามารถช่วยฟื้นฟูระบบประสาทและเสริมการทำงานของร่างกาย เหมาะสำหรับใช้ต่อเนื่องในผู้ที่มีภาวะขาดวิตามินบี
หากคุณมีอาการชา อ่อนแรง หรือเป็นกลุ่มเสี่ยงขาดวิตามินบี VIBEE คือทางเลือกที่ดีในการดูแลสุขภาพประสาทและกล้ามเนื้อให้แข็งแรง!
